พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่นจังหวัดอุทัยธานี ได้จัดตั้งขึ้นเป็นทางการ เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2525 โดยใช้ตัวอาคารเดิมของโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ซึ่งเป็นอาคารไม้สองชั้น มีอายุกว่า 80 ปี เป็นที่จัดแสดงสิ่งต่างๆ ระหว่างวิชาการสิ่งแวดล้อม และศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนชีวิตความเป็นอยู่ของชาวอุทัยธานีในอดีตและปัจจุบัน ภายในแบ่งเป็น 4 ห้อง ดังนี้ ห้องอุทัยธานียุคก่อนประวัติศาสตร์ เป็นการจัดแสดงโครงกระดูกมนุษย์ ภาชนะดินเผา เครื่องประดับลูกปัดหินสี จากแหล่งโบราณคดีบ้านหลุมเข้า อำเภอหนองขาหย่าง