พิพิธภัณฑ์ม้ง บ้านห้วยน้ำไซ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2538 โดยศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขา กรมประชาสงเคราะห์ เพื่อบอกเล่าประวัติของชาวม้งให้ประชาชนทั่วไปได้เรียนรู้ โดยมีการจัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ทางการเกษตร เครื่องมือดักสัตว์ เครื่องใช้ในครัวเรือน เครื่องประกอบพิธีกรรม และเครื่องดนตรี เช่น อานใส่หลังม้าสำหรับบรรทุกของ เขาควายสำหรับใส่ดินปืน หน้าไม้ หลัวจั๊วเก๋า(เชือกดักจับสัตว์) เค้งหรือแคนม้ง โม่งแข่(เครื่องมือที่ใช้ทำสัญลักษณ์ตัดสินคคีความ) หวู(เคียวเกี่ยวข้าว) ช้อนตักแกงที่ทำจากไม้ไผ่ ตาชั่ง