จากนิทานเรื่องเล่าในวัยเด็ก เริ่มมาจากหนุ่มชาวนาคนหนึ่งที่ออกไปไถ่นาจนเหน็ดเหนื่อย ผู้เป็นแม่มาส่งข้าวช้าและกระติ๊บที่ใส่ข้าวในวันนั้นน้อยกว่าทุกวันที่ผ่านมา หนุ่มชาวนาด้วยความโมโหหิว จึงบันดาลโทสะใส่ผู้เป็นแม่ถึงแก่ความตาย เมื่อหนุ่มชาวนากินข้าวอิ่มแล้วจึงเห็นว่าข้าวที่ผู้เป็นแม่ห่อมาให้นั้นยังเหลืออยู่อีกเยอะ แต่ก็สายไปเสียแล้วเมื่อแม่ของเขาได้ตายจากไป ต่อมาชายหนุ่มจึงได้ก่อสร้างธาตุแห่งนี้ขึ้นโดยใช้ชื่อว่าธาตุก่องข้าวน้อย เพื่อเป็นการอุทิศส่วนกุศลทั้งหลายให้แก่แม่ของเขา ลักษณะของธาตุก่องข้าวน