ก่อตั้งเมื่อปี 2546 ซึ่งได้นำอาคารเก่าโรงเรียนประถมของวัดศรีชุม(เดิม) ที่ถูกยุบไป ในอ.ดอกคำใต้ จ.พะเยา มาปรับปรุงเป็นพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น จัดแสดงเกี่ยวกับศิลปวัตถุทางศาสนา วัฒนธรรม วิถีชีวิต และเครื่องใช้พื้นบ้านของล้านนา ภายใต้การดูแลของเทศบาลเมืองดอกคำใต้คำว่า “ดอกคำใต้” หมายถึง ดอกไม้สีเหลืองทองที่มาจากภาคกลาง (คำ = ทอง , ใต้ = เมืองทางใต้ของภาคเหนือ ซึ่งก็คือภาคกลาง) มีลักษณะคล้ายดอกกระกิน แต่ลำต้นมีหนาม ใบมีขนาดเล็กว่าใบมะขาม ยางของต้นนำมาเป็นกาวสำหรับติดกระดาษ เป็นอาคารจัดแสดง 2 ชั้น ชั้นล่า