พิพิธภัณฑ์ภโวทัยก่อตั้งขึ้นด้วยปณิธานอันแน่วแน่ในการอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรม วัตถุโบราณ และพรรณไม้ที่มีคุณค่าของเมืองไทย คำว่าภโวทัยมีความหมายว่ารุ่งอรุณแห่งภพหรือรุ่งอรุณแห่งความรุ่งเรือง ลักษณะของพิพิธภัณฑ์เป็นเรือนทรงไทย 2 หลัง ได้แก่ 1. เรือนทรงไทยหลังใหญ่ 2 ชั้น เรือนไทยหลังนี้สร้างขึ้นจากไม้เนื้อแข็งคุณภาพดี มีความโดดเด่นตรงที่ฝาตัวอาคารเป็นไม้เข้าลิ้นแบบฝาปะกนซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของเรือนไทย และมีเสาค้ำเรือนทั้งหมด 94 ต้น 2. เรือนทรงไทยหมู่เป็นบ้านทรงไทยที่ปลูกด้วยไม้สักทองซึ่งรวบรวมไม้มาจากเรือ