พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระราชดาริให้ก่อตั้ง เมื่อวันที่ 25 พ.ย. 2525 และเริ่มดำเนินการเมื่อปี พ.ศ. 2527 เป็นสถานที่ทาการศึกษาทดลองแบบเบ็ดเสร็จทั้งการพัฒนาที่ดิน แหล่งน้ำ การฟื้นฟูสภาพป่า การวางแผนเกษตรกรรม และปศุสัตว์ ในเนื้อที่กว่า 13,000 ไร่ ซึ่งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าภูล้อมข้าว - ภูเพ็ก และป่าโครงการไม้กระยาเลยน้าพุง เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการพัฒนาที่ดิน แหล่งน้า การฟื้นฟูสภาพป่า การวางแผนเกษตรกรรม ปศุสัตว์ เสมือนเป็น "พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต"